Über EDFA
Dienstleistungsangebot
Verbraucherinformation
Umweltschutz/Recycling
Mitglieder
Kontakt
eMail
 
Ochrona srodowiska / recycling

  Recykling pierza i puchu

Na nasze zlecenie Uniwersytet w Hohenheim przeprowadził badania nt. „Wykorzystanie odpadów pierza ptasiego jako nawozu naturalnego w rolnictwie i ogrodnictwie”.

Założenie:
Szacuje się, że w wyniku obróbki pierza tylko w Niemczech powstaje ok. 950 ton odpadów.

Jeśli rozważymy to w kontekście całej Unii Europejskiej oraz w obliczu faktu, że przemysł pierzarski w przyszłości będzie zobligowany do odbioru zużytych wyrobów pościelowych, to ilość ta rośnie w postępie geometrycznym.
Przyjęliśmy zasadę małych, lecz systematycznych kroków, poszukując w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytanie „jak można wykorzystać odpady z pierza ptasiego jako nawóz naturalny w rolnictwie i ogrodnictwie?”.
Dotychczas odpady firm członkowskich EDFA były:
  • odbierane przez zainteresowanych (np. ogrodników),
  • wywożone na wysypiska śmieci,
  • wywożone do spalarni.
Wywóz pierza na wysypiska lub do spalarni będzie jednak w przyszłości coraz większym problemem.

Aby działać ekologicznie i oszczędnie obchodzić się z istniejącymi surowcami, recyklingowi podlegać powinny także odpady pierzowe, i to w możliwie najwyższym stopniu. Nie mówimy wówczas o odpadach, lecz o surowcach wtórnych.

Rozważając możliwość powtórnego wykorzystania odpadów z pierza myślimy w pierwszej kolejności o nawozach naturalnych.     
Aby nasz produkt mógł w przyszłości zostać wykorzystany ponownie, zbadać należy trzy kwestie:



1. Jakie wartości odżywcze posiada surowiec?
2. Jaka jest zawartość substancji szkodliwych?
3. Jaka jest odporność roślin i skuteczność nawozu?

Ponadto zbadać należy aspekt prawny - nawozy z surowców wtórnych podlegają przepisom o nawozach i nawożeniu.

Pytanie pierwsze, wartości odżywcze: 
 

Porównanie wartości odżywczych mączki z pierza, mączki kostnej i obornika (wartości średnie, przykłady)

Mączka z pierza
Mączka kostna
Obornik
Substancja organ. (C)(%)
45
70
18
Azot
14
10
1,7
Stosunek C/N
3,2
7
10,6

Inne główne substancje odżywcze (g/kg TS)
Fosfor
2,9
1,8
2,5
Kalium
1,5
1,2
5,0
Magnez
0,8
0,3
1,5

Rys. 1 - Porównanie wartości odżywczych mączki z pierza, mączki kostnej i obornika

Pytanie drugie, substancje szkodliwe


Zawartość metali ciężkich w mączce pierzowej w porównaniu z kompostem zielonym (wartości średnie; mg/kg TS)

Mączka z pierza
Kompost zielony
Ołów
< 4
50
Kadm
< 0,4
0,4
Chrom
< 4
25
Miedź
15
30
Nikel
< 4
10
Rtęć
< 0,02
0,2

Rys. 2 - Zawartość metali ciężkich w mączce pierzowej w porównaniu z kompostem zielonym  

Pytanie trzecie, odporność roślin i skuteczność nawozu


Wiązania chemiczne substancji odżywczych w odpadach z pierza

Sytuacja: 

Substancje odżywcze związane są w keratynach (substancje zrogowaciałe) = wysokomolekularne białka fibrylarne

Powoduje to wysoką odporność chemiczną i mechaniczną

Problem:

Bardzo niska rozpuszczalność i dostęp do wartości odżywczych np. w celu odżywiania roślin i zwierząt

 

Azot rozpuszczalny natychmiast: ok. 0,5 %

Zastosowanie roztworu:

Poprawa dostępności azotu poprzez zmielenie odpadów pierza na mączkę (w celu poprawy migracji mikroorganizmów w glebie do związków azotu, przyswajalnych dla roślin) 

Zlecenie: Badanie zastosowania mączki z pierza jako organicznego nawozu azotowego w dwóch projektach badawczych:

    przez:
    A.    Instytut Odżywiania Roślin Uniwersytetu Stuttgart-Hohenhein (finansowane przez Europejskie Zrzeszenie Przemysłu Pierzarskiego)
    B.    Instytut Odżywiania Roślin i Gleboznawstwa Uniwersytetu w Pekinie (Chiny) (BAU)
    (finansowane przez firmę L. H. Lorch AG, Esslingen)


Rys. 3 - Wiązania chemiczne substancji odżywczych w odpadach z pierza

Rozważając zastosowanie mączki pierzowej, w powyższych badaniach skoncentrowano się głównie na ekologicznych uprawach w rolnictwie i ogrodnictwie, ponieważ w uprawach ekologicznych nie stosuje się szybko rozpuszczalnych syntetycznych nawozów mineralnych.     

Bardzo często stosuje się nawożenie produktami z mączki kostnej oraz śrutą rącznikową. Stosowanie mączki pierzowej w rolnictwie i ogrodnictwie byłoby rozwiązaniem idealnym i możliwym do przeprowadzenia.

W ramach prac badawczych w pierwszej fazie przeprowadzone zostały próby laboratoryjne, aby ustalić uwalnianie się zawartego w mączce pierzowej azotu. Badano, w jakim czasie azot się uwalnia, także porównując z innym organicznym nawozem azotowym (mączka kostna).    

Mączkę pierzową o różnym stopniu zmielenia mieszano z glebą w różnych ilościach i obserwowano przez wiele tygodni w warunkach kontrolowanych (wysokie temperatury i wilgotność powietrza). W określonych odstępach czasu pobierano próbki mieszanin gleby i mączki pierzowej i określano zawartość zmineralizowanego (rozpuszczalnego) azotu (azotany, amon) w glebie.
Badania te przeprowadzono w Niemczech i w Chinach.

Warto zauważyć, że udział procentowy uwolnionego azotu w próbach w Niemczech był wyższy dla mączki kostnej niż dla mączki pierzowej.
 

Grafik

/Legende zu 3  nachfolgenden Grafiken:

Inkubationsversuch =  badania laboratoryjne  
% freigesetzter N  =   uwolniony azot %
Woche = tydzień
FM grob = MP gruboziarnista
FM fein = MP drobna
HM grob = MK gruboziarnista
HM fein = MK drobna
Boden = gleby
Gemüsebau-Boden = gleba do uprawy warzyw
Feldfruchtboden = gleba rolna/ 

Rys. 4: Uwalnianie się azotu z mączki pierzowej i kostnej w gliniastej glebie ubogiej w azot (Instytut Odżywiania Roślin Uniwersytetu Stuttgart-Hohenhein)

W Chinach było dokładnie odwrotnie. 


Grafik

Grafik

Rys. 5: Uwalnianie się azotu (w %) z mączki pierzowej i kostnej w glebie do uprawy warzyw oraz rolnej (Badania laboratoryjne Uniwersytet w Pekinie)
Wynik przedstawiony na rys. 4, tzn. uwolnienie się niemal 50% azotu po 12 tygodniach jest bardzo dobrym wynikiem.

Na ostatnim etapie przeprowadzono badania w naczyniach.
Celem było ustalenie skuteczności nawozu z mączki pierzowej w porównaniu z mączką kostną oraz nawozem mineralnym (masa rogowa)

/Legende zur Grafik:
Ernteerträge    =    zbiory     
Kontrolle     =    kontrola
Harnstoff    =    mocznik
Hornmehl    =    mączka kostna
Boden        =    gleby
Federnmehl    =    mączka pierzowa/


 

Grafik

Rys. 6: Zbiory (waga roślin świeżych) rzepaku przy nawożeniu grubozmieloną (1mm) mączką pierzową i kostną oraz mocznikiem, na glebie rolnej (próby naczyniowe, Uniwersytet w Pekinie)

Mączką pierzową o różnym stopniu zmielenia nawożono, stosując różne jej ilości, różnorodne rodzaje gleby i badano wpływ takiego nawozu na zbiory oraz zawartość azotu w uprawianych warzywach.

Podsumowanie:    

Badania laboratoryjne i naczyniowe wykazały:
  • stosunkowo szybkie i ciągłe uwalnianie się azotu z mączki pierzowej.
  • wysoką skuteczność nawozu z mączki pierzowej, który jest równoważny produktowi z mączki kostnej
Możliwość zastosowania w rolnictwie i ogrodnictwie mączki pierzowej jako organicznego nawozu azotowego wydaje się być bardzo obiecująca.  
Na skierowane przez nas do Federalnego Ministerstwa Rolnictwa zapytanie otrzymaliśmy odpowiedź, że istnieje bardzo duże zainteresowanie nawozami produkowanym z surowców wtórnych, jak na przykład nawóz azotowy z mączki pierzowej, i że mogłoby nawet zostać wydane stosowne zezwolenie.


 
 

Home | O EDFA | Oferta Uslugi | Informacja uzytkownika | EDFA-Infoletter | Członek | Kontakt